over rom/s

Door schaalvergroting in de landbouw kwamen veel bebouwde agrarische percelen in de regio Alblasserwaard en Vijfheerenlanden op de markt voor andere doeleinden. Eerst ging het vooral om kleinschalige bedrijven vooral uit de sector transport. Ze waren gevestigd op het achtererf van de boerderijen en in de kernen. Er waren aanvankelijk geen grote veranderingen in bebouwing, landschap en verkeer. Vanaf de jaren '90 groeiden de nieuwe bedrijven; de transportbewegingen namen op grote schaal toe. Het aantal vrachtauto's en aanverwante diensten werd groter en de vraag naar ruimte groeide mee. Op veel plaatsen verruimden gemeente en provincie bestemmingen en vergunningen om de groei van deze bedrijven mogelijk te maken. Ook de overlast nam gaandeweg toe. De bedrijven vormen een verstoring in het landschap en zorgen voor een overmatige verkeersbelasting van polderwegen en wegen. Bijkomende problemen verergerden: de uitstoot van Nox (stikstof) en CO2, minder verkeersveiligheid, geluidsoverlast en trillingen.

Aan het einde van de vorige eeuw werd de vestiging van transportbedrijven in het landelijke gebied als een steeds groter probleem ervaren. De acht regiogemeenten hebben daarom de handen ineen geslagen en samen de ambitie geformuleerd voor een collectief bedrijventerrein voor transport en logistiek. Deze samenwerking is versterkt met het Ontwikkelings- en Participatiebedrijf Publieke sector BV (OPP). Het OPP, thans BNG Gebiedsontwikkeling geheten, is een volle dochter van de Bank Nederlandse Gemeenten, die optreedt als projectfinancier.

Het nieuw te ontwikkelen bedrijventerrein Schelluinen-West in de gemeente Giessenlanden, biedt plaats aan ondernemingen uit de sector transport en logistiek, alleen afkomstig uit de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. De achterblijvende locaties worden herbestemd met een beter passende functie. Enerzijds kan de sector zich op deze wijze bedrijfsmatig verder ontwikkelen, anderzijds geeft dit een kwaliteitsimpuls aan de kleine kernen in het Groene Hart.

De aanpak is voorbereid door een werkgroep waarin naast de acht regiogemeenten de Kamer van Koophandel, Transport en Logistiek Nederland (TLN), de Milieudienst en de Regio Zuid-Holland Zuid waren vertegenwoordigd. Deze werkgroep heeft verschillende onderzoeken begeleid, zoals een inventarisatie van de bedrijven uit de regio, een locatiekeuzestudie en een haalbaarheidsstudie naar de realisatie van het transportcentrum. Het onderzoek leidde tot de conclusie dat Schelluinen-West de meest geschikte locatie voor een transportcentrum is. De Provinciale Planologische Commissie (PPC) heeft deze conclusie overgenomen op basis van een werkbezoek en studie. Zo is het bedrijventerrein uiteindelijk opgenomen in het streekplan.

In het streekplan staat dat het realiseren van Schelluinen-West moet samengaan met een kwaliteitsverbetering in het landelijke gebied. De vertreklocaties van de bedrijven die naar Schelluinen-West gaan, moeten bijdragen aan deze kwaliteitsverbetering. Daarom geeft de regio sturing aan het totale pakket van herontwikkelingen. Zo wordt voorkomen dat alleen de eenvoudig te transformeren locaties, bijvoorbeeld (binnenstedelijke) woningbouw door de markt worden herontwikkeld. De financieel minder gunstige locaties zouden dan achterblijven voor de gemeenten. Bedrijven kunnen daarom pas naar Schelluinen-West verhuizen als ze hun vertreklocatie inleveren bij de regio.

Een dergelijke uniforme aanpak in de regio heeft behoefte aan een uitvoeringsorganisatie. Daarom hebben de gemeenten uit de regio samen met OPP de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Schelluinen-West (ROM/S) opgericht; een BV/CV constructie met drie taken:

1. Ontwikkelen van Schelluinen-West voor te verplaatsen bedrijven in de regio;
2. Herontwikkelen van de achterblijvende locaties tot een beter passende bestemming in de context van kernen, linten, dijken en landelijk gebied;
3. Realiseren en exploiteren van een aantal vrachtwagenparkeerplaatsen op goed ontsloten locaties in de regio voor de vrachtauto's die nu in het openbare gebied parkeren.

ROM/S is eind 2005 opgericht en is sindsdien de trekker van het hele regionale proces geworden. ROM/S is een organisatie, die snel kan schakelen zonder lange lijnen van besluitvorming. Dit is een voorwaarde voor effectieve en efficiënte projectontwikkeling.
Een ander voordeel van deze publiekprivate ontwikkelingsmaatschappij is de mogelijkheid van het verevenen van de kosten en opbrengsten van de verschillende projecten. Hierdoor kunnen op individuele basis financieel onhaalbare projecten toch worden gerealiseerd. Ook wordt de ontwikkeling zo regiobreed aangepakt. Deze uniforme benadering geeft vertrouwen over de afloop en inspireert alle betrokken bedrijven en organisaties tot coöperatief meedenken.

Het is van belang dat gemeenten een gezamenlijk beleid voeren in ruimtelijke ordening (RO) en milieu. In een samenwerkingsovereenkomst van 12 oktober 2005 is met nadruk gesteld dat de bedrijven in de regio worden onderzocht op hun RO- en Milieustatus. De gemeenten werken in ieder geval niet meer mee aan verzoeken tot uitbreiding. Daar waar nodig wordt door de gemeenten - de ROM/S heeft daartoe geen bevoegdheid - ook gehandhaafd om illegale situaties te beëindigen. Vanzelfsprekend levert deze manier van beleidsuitvoering een push-factor op naar een nieuw bedrijventerrein. Met nadruk wordt gesteld dat bedrijven niet worden gedwongen tot verplaatsen als zij opereren binnen de randvoorwaarden van bestemmingsplannen en milieuvergunningen. Wel kunnen deze bedrijven aanspraak maken op een nieuw perceel op het bedrijventerrein als de herontwikkeling van hun vertreklocatie bij kan dragen aan de kwaliteitsverbetering in de regio. Dit wordt ook wel de pull-factor genoemd omdat bedrijven op dit nieuwe bedrijventerrein kunnen uitbreiden en professionaliseren.

Het bedrijventerrein voor de sector Transport en Logistiek wordt gerealiseerd bij Schelluinen, vlakbij het klaverblad Gorinchem waar de A27 en de A15 elkaar kruisen. Het bedrijventerrein krijgt een moderne en verzorgde uitstraling en wordt zo opgezet dat ook in de toekomst de visuele kwaliteit gegarandeerd kan worden. Er wordt een aantal specifieke maatregelen genomen voor de transportsector, zoals het aanbrengen van ruime wegen, een facilitypoint, mogelijkheden voor branche faciliterende bedrijven en een bouwhoogte van 10 meter. Er wordt aangestuurd op kavels met een heldere opbouw en efficiënte gebruiksmogelijkheden voor loodsen, bijbehorende kantoren, parkeerplaatsen, manoeuvreerruimte en opslag. In september 2007 is begonnen met de realisatie van Schelluinen-West. Medio 2009 is gestart met de oplevering van bouwrijpe kavels en eind 2009 is de eerste kavel verkocht.

Klik hier om bovenstaande afbeelding te downloaden als PDF.